Elektrik motoru nedir? Çeşitleri Nelerdir?
Elektrik motoru, elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren bir elektrik makinesidir. Çoğu elektrik motoru, manyetik alan ile bir tel sargısındaki elektrik akımı arasındaki etkileşim yoluyla çalışır. Bu etkileşim, motor şaftında tork olarak bir kuvvet (Faraday Kanunu) meydana getirir.
Elektrik motoru, biri sabit (Stator yada Endüktör) ve diğeri kendi çevresinde dönen (Rotor ya da Endüvi) iki ana parçadan oluşur. Bu ana parçalarda, elektrik akımını ileten parçalar (sargılar, fırçalar), manyetik akıyı ileten parçalar (yalıtılmış saç bileşenleri) ve oluşumu destekleyen parçalar (vidalar, yataklar) olmak üzere çeşitli kısımlara ayrılır.
Elektrik motorları beslediği elektrik akımına göre temelde iki gruba ayrılır. 1) Doğru akım(DC) motorları. 2) Alternatif akım(AC) motorları. Doğru akım(DC) motorları akü, pil yada adaptör gibi güç kaynakları ile çalışır. Alternatif akım(AC) motorları şehir şebekesi, sanayi voltajı, transformatör, invertör yada jeneratör ile “frekansa bağımlı olarak” çalışır.
Günümüzde motor çeşitliliği teknoloji ile paralel oldukça gelişmiştir. Step(adım), servo, BLDC (fırçasız DC) redüktörlü(dişli kutulu) ve enkoderli motorlar. Bu çeşitler ile oldukça hassas ve verimli uygulamalar yapmak mümkün olmaktadır.
Nerelerde kullanılır?
Elektrikli motorların artık kullanılmadığı bir alan ve sektör kalmamış gibidir. Aspiratör, fan, klima, soğutucu-ısıtıcılar, elektrikli ev gereçleri, el aletleri. Makine otomasyonu, robotik uygulamalar, laboratuvar-medikal aletler, gıda pişirme-saklama, tarım ve hayvancılık uygulamaları. Ev ve fabrika otomasyonu, iletişim sektörü ve otomotiv, kısaca hareket gereken her alanda…
Elektrik motorları endüstri ve ulaşımda diğer içten yanmalı motorlara göre çok daha verimlidir. Ayrıca daha hafif, fiziksel olarak daha küçük, mekanik olarak daha basit, yapımı daha ucuzdur. Ayrıca değişken hızlarda sabit tork sağlayabilir. Yenilenebilir kaynaklar tarafından üretilen enerjiyle çalışır. Atmosfere karbon salınımı yapmaz. Bu nedenlerden dolayı elektrik motorları her alanda içten yanmalı motorların yerini almaktadır. Araçlarda kullanımları da pillerin şarj ve kullanım sürelerinin gün geçtikçe gelişmesiyle yaygınlaşmaktadır.
Ülkemizde de elektrik motoru üretimi yapılmaktadır. Her geçen gün imalatçı firma sayısı ve ürün çeşidi artmaktadır. Başlıca yerli motor üreticilerimiz; Kormas, Femsan, Gamak, Volt ve Elkmotor v.b.